SNAJPERI GAĐAJU NOVINARE // 09. 1992.
MEHMED HALILOVIĆ // NOVINAR ““OSLOBOĐENJA”
GOVORNA ISTORIJA - INTERVJU
GOVORNA ISTORIJA - TRANSKRIPT

Septembar 1992

Mehmed Halilović
Novinar “Oslobođenja”
SNAJPERI GAĐAJU NOVINARE

‘To je moguće jedan od datuma kada je bila nešto žešča snajperska vatra upućena prema novinarima i radnicima “Oslobođenja” koji su, i pored velikog rizika, svakodnevno odlazili na posao u zgradu “Oslobođenja”. Prevoz je bio nesiguran, prolaženje preko raskrsnica riskantno. Mislim da je to bilo… nadljudski napori su trebali da bi se došlo do zgrade “Oslobođenja” i da bi se ušlo u zgradu sa druge strane.’

FOTOGRAFIJE NA TEMU
TEKST NA TEMU

SEPTEMBAR 1992


• Predsjedništvo BiH donijelo odluku po kojoj će se evakuacija djece u organizaciji Dječije ambasade vršiti samo u uslovima pune bezbjednosti.
• Slobodan Milošević smjenjuje Milana Panića, novog predsjednika Vlade Jugoslavije.
• U sarajevskom naselju Stup, u kome caruje trgovina, zategnuta situacija. HVO, TO BiH, bosanski Srbi, postavili barikade, jednu do druge.
• Gradom vlada epidemija enterokolitisa i dizenterije.
• Izjava sarajevskih Jevreja: “Mi želimo da budemo bosanski Jevreji. U Drugom svjetskom ratu, najviše pravednika bilo je među Muslimanima. Oni su sklanjali Jevreje.”
• Ruski mediji za sve što urade Srbi optužuju Muslimane.
• Srpski snajperisti gađaju novinare “Oslobođenja” pri ulasku u zgradu.
• Profunkcionisao kopneni koridor od Splita prema Sarajevu.
• Srbi potpisali da se teško naoružanje stavi pod kontrolu UNPROFOR-a., po isteku ultimatuma.
• U Sarajevu se osnivaju udruženja protjeranih građana iz drugih gradova BiH.


• Srušen talijanski humanitarni avion.
• Ženeva, 4. septembar 1992. U Ženevi, pod okriljem UN i EZ, u Palati nacija, počela međunarodna konferencija o bivšoj Jugoslaviji.
• Krug humanitarne pomoći donosi građaninu Sarajeva 400 g. hrane dnevno.
• Konvoji Dječije ambasade na čekanju.
• Ministarstvo obrazovanja izdalo saopštenje da upis u škole zavisi od bezbjedonosnih uslova.
• Ženeva, 6. septembar 1992. Na međunarodnoj konferenciji, agresorskoj strani naloženo da do 12. septembra skloni svo teško naoružanje oko Sarajeva, Goražda, Bihaća i Jajca, te ga stavi pod kontrolu UN. Karadžić nije potpisao sporazum o stavljanju teškog naoružanja pod kontrolu UNPROFOR-a.


• Uprkos roku koji je Radovan Karadžić dobio za predaju oružja pod kontrolu UNPROFOR-a, on pregovara oko veličine cijevi.
• Opljačkano skladište “Fruktala” na Stupu. Jedinice HVO-a i Jukine jedinice se takmiče ko će više odnijeti. Glavni stožer HVO-a u Mostaru daje ultimatum Oružanim snagama BiH, u Sarajevu, da se povuku u roku od 48 sati, sa Stupa.
• Premijera prve ratne predstave “Sklonište”, u izvedbi Ratnog teatra “Sartr”.
• Hotel “Holiday inn” zaradio 230.000$ za dva mjeseca, jer jedino oni mogu primati strane novinare i opskrbljivati ih hranom, vodom i strujom.
• Građani lože klackalice i klupe iz parkova da bi preživjeli zimu.


• Građani Sarajeva mogu kupiti bure vode od 30 litara, za 10 DEM. Oni koji sami idu po vodu na jedno od rijetkih mjesta u gradu gdje ima vode, znaju da je ulog za jedan kanister sa vodom sopstveni život, zbog neprekidne izloženosti snajperima i granatama.
• Dr Mario Landeka u galeriji “Paleta” izložio 22 slikarska rada na temu Voda.
• Snage bosanskih Srba stavile oružje pod kontrolu UNPROFOR-a na 11 tačaka.
• Žestoka ofanziva bosanskih Srba. Izdaja jedinica HVO na Stupu. Povukli se sa linija odbrane grada.
• Delegacija BiH ide u Ženevu, na mirovne pregovore.
• Gradu nedostaje hlor za hlorisanje prljave vode. Vode se pregovori sa UNPROFOR-om.
• Još traje ofanziva bosanskih Srba na Stup za proboj u grad, na oslabljenim linijama.
• Dječiji hor “Palčići” piše princezi Diani o onome što im se događa.
• 20 autora izložilo mapu grafičkih listova “SA 92”.
• Fudbalska liga održava utakmice u Sarajevu pod parolom “Važno je učestvovati”.
• U gradu haraju glad, bolest, beznađe i smrt .
• Muslimani i Hrvati bježe sa Grbavice /okupiranog dijela grada/ plaćajući otkup za život Srbima.
• Odigrana utakmica Sarajevo - Unprofor. Rezultat 12:3.

Novosti

Jedine novine koje možete kupiti tokom opsade su OSLOBOĐENJE I VEČERNJE NOVINE. Nekad je Oslobođenje imao format kao Times ili Frankfurter Allgemeine. Imao je 32, 24 ili 16 strana. Od juna 1991. njegova veličina počinje se smanjivati. Sada je to mini format, sa osam ili, najčešće, četiri stranice. Novine prodaju sami novinari – između 07.30 i 09.00 ujutro. Zbog nestašice papira, štampa se do 10.000 primjeraka. Od novembra 1992. tiraž je pao na 5.000, tako da distribucija ne traje duže od dvadeset minuta. Izgleda da dobijaju oni jači čitaoci. Radio Bosna i Hercegovina, Studio Sarajevo, emituje program 24 sata dnevno. Kada ima struje vijesti se slušaju više puta. Vijesti se daju svaki sat i svako ih čeka. Televizija danas svedena je samo na nekoliko informativnih emisija, programa uživo i press konferencije koje se svakodnevno održavaju u Međunarodnom press centru.

Novine

Zgrada novinsko-izdavačkog preduzeća “Oslobođenje” danas je hrpa kamenja. Međutim, dnevnik “Oslobođenje” još uvijek izlazi. Broj strana, tiraž, boja i štampa zavise od okolnosti. Ali se štampa, kao i prije, u skloništu, pod ruševinama, a prodaju ga novinari.
“Oslobođenje” je dobilo veliki broj međunarodnih nagrada, uključujući i ovogodišnju, nagradu Sakharov za slobodu misli.
Postoje i “Ratni dani”, list u privatnom vlasništvu, a ove jeseni pojavio se još jedan privatni nedjeljnik – “Blic”.
U gradu izlaze još neki specijalizovani listovi: “Ljiljan”, “Muslimanski glas”, List jevrejske zajednice, pa čak i “Tenis” za ljubitelje ovog sporta.

“OSLOBOĐENJE”

U ljeto 1992. veliki neboder, zgrada novinsko-izdavačke kuće “Oslobođenje”, pogođen je sa 10 zapaljivih granata i počeo je gorjeti. Zgrada je bila sistematski uništavana svakodnevnim granatiranjem. Uprkos tome, čak i u vrijeme požara i najgoreg granatiranja, štamparija u podrumu zgrade štampala je novine svaki dan. Novinari su ulazili i izlazili iz goruće zgrade, noseći svežnjeve novina koje su raznosili po gradu.

SNAJPERI

Na početku opsade, Jugoslovenska narodna armija i SDS teroristi (Srpska demokratska stranka je bila proglašena terorističkom, od strane bh. Vlade) postavili su snajperska gnijezda na visoke zgrade i na vojne kasarne da bi gađali građane. Čak i kada su se povukli iz grada, udaljenost između gradskih ulica i visokih zgrada na okupiranoj teritoriji bila je dovoljna za gađanje iz poluautomatskih pušaka, koje je proizvela JNA. Prema podacima iz 1995., snajperi su, gađajući kroz male rupe u zidovima zgrada ili iz žbunja, ranili 1.030 a ubili 225 lica, od čega su njih 60 bili djeca. U nekim evropskim novinama se moglo čitati o “ratnom turizmu”, koji uključuje gađanje Sarajlija iz snajpera. Ruski avangardni pisac Limonov snimljen je kamerom kako učestvuje u ovom “zamamnom sportu”.

VIDEO NA TEMU
ANKETE
ANKETA
MAPA OPSADE SARAJEVA