NOVE VRSTE POVREDA // 06. 1992.
ABDULAH NAKAŠ // DRŽAVNA BOLNICA (BIVŠA VOJNA BOLNICA)
GOVORNA ISTORIJA - INTERVJU
GOVORNA ISTORIJA - TRANSKRIPT

Juni 1992

Abdulah Nakaš
Državna bolnica (bivša Vojna bolnica)
NOVE VRSTE POVREDA

‘Povrede su bile jako šokantne i mislim da takve niti su ranije viđane, niti su u literaturi opisivane. Posebno iz razloga što se takvim oružjima neselektivno djelovalo po ciljevima koji nisu bili vojne prirode. Ono što je karakteristično, jesu povrede karlice. One su nanošene i snajperskim projektilima i ciljano. Radilo se o dijametralnim povredama karlice kod kojih su bili povrijeđeni veliki krvni sudovi, tanka crijeva, veliki nervi, debelo crijevo, urogenitalni organi. Te povrede su praćene veoma teškim šokom. Zahtijevale su izuzetno iskustvo, izuzetno znanje, izuzetnu umješnost i veliko angažovanje, kako bi se uspjele sanirati. Na žalost, veliki broj takvih povreda na licu mjesta smrtno je završavalo. Jedan broj takvih povreda i pri dolasku u bolnicu, a jedan broj na operacionom stolu i postoperativno.’

FOTOGRAFIJE NA TEMU
TEKST NA TEMU

JUNI 1992


• Zgrada Doma slijepih postala gnijezdo naoružanih srpskih paravojnih trupa.
• Iseljena najveća kasarna JNA “Maršal Tito”, u centru grada.
• Pukle telefonske veze Sarajevo - Svijet.


• Građani, zatvoreni u haustore i podrume usljed neprestanog granatiranja, priređuju haustorske priredbe.
• U gradu vlada teška nestašica hrane. Mjesna zajednica Buljakov potok napravila mini-farme za preživljavanje.


• Prilikom agresorskog napada na Aerodromsko naselje, građani otvorili radio-aparate do daske, uz pjesmu: “Ne daj se, Bosno!”


• UN vodi pregovore oko preuzimanja aerodroma, koji je pod kontrolom JNA i srpskih terorista.
• Sarajevski psihijatri daju savjete građanima za mentalni opstanak: uspostavljajte što više kontakata, ne ostajte u izolaciji, pokažite solidarnost, dijelite sve sa drugima, treba raditi što više - izmišljati poslove, nemojte sjediti skrštenih ruku…
• Nestalo metadona, lijeka za narkomane.
• Elektro-energetski sistem BiH je isparcelisan
• Predsjedništvo BiH proglašava ratno stanje i opštu mobilizaciju.
• Louis Mackenzie, komandant UNPROFOR-a, uspostavlja dvodnevno primirje kao uslov za otvaranje aerodroma.
• Izgorjela zgrada dnevnog lista "Oslobođenje", pod teškim artiljerijskim napadom.
• Avioni JNA gađaju TV predajnik u Moštrima kod Visokog, u blizini Sarajeva.
• Srpske paravojne trupe protjeruju građane muslimanske i hrvatske nacionalnosti iz sarajevskog naselja Ilidža.


• Predsjednik Predsjedništva BiH izjavio da će ići na konferenciju u Strazbur 25. aprila, ako se otvori aerodrom i ako mu UNPROFOR obezbijedi put do aerodroma.
• Prije konferencije u Strazburu, specijalne jedinice MUP-a izjasnile se protiv kantonalne i podijeljene Bosne.
• Javno tužilaštvo BiH u Sarajevu izdalo zabranu rada SDS-a. Postupak je pokrenuo Centar za antiratne aktivnosti, a Tužilaštvo presudilo.
• Na SDS barikadi, pri izlasku iz grada zaustavljeni bh olimpijci na putu za Olimpijske igre u Barseloni.
• "Grasovi" vozači tramvajima voze Sarajlije, a peta kolona se raspituje o vremenu polaska tramvaja da bi dojavili SDS teroristima, da bi ih ovi onda gađali sa brda.
• Kinkel, njemački ministar spoljnih poslova, osjeća nemoćni bijes, te je duboko deprimiran pred nesposobnošću međunarodne zajednice da pomogne Bosni i Sarajevu.
• Strazbur, 25. juni 1992. U Strazburu počeo samit o BiH. Predsjedavajući na ovom samitu je lord Carrington. Učesnici: Haris Silajdžić, Slobodan Milošević i Franjo Tuđman.
• Čekanje na prekid vatre da bi se otvorio aerodrom. Louis Mackenzie: bh vlada drži vojničke efektive u gradu, a Srbi kažu da neće gađati civilne ciljeve, što znači mogu gađati vojne.
• Sarajlije, inače strastveni pušači, puše razne vrste cigareta u gradu pod opsadom: najzdravija je KOKTEL cigareta.
• MUP izdao uputstvo za bezbjedno kretanje u gradu pod granatama i snajperima.
• U sarajevskom naselju Alipašino polje, B faza, održano takmičenje u šahu.


• Krah mirovne konferencije u Strazburu.
• Po gradu lutaju napušteni kućni ljubimci, jer su vlasnici napustili grad.
• U sarajevskoj “Velepekari” nije proizveden hljeb, osnovna hrana Sarajlija, jer nema kvasca.
• Stonoteniseri iz Sarajeva idu u Crikvenicu na pripreme za Evropsko prvenstvo.
• Francuski predsjednik François Mitterand, potpuno nenajavljeno sletio na zatvoreni Sarajevski aerodrom. Otišao u obilazak grada pod opsadom. Posjetio Državnu bolnicu /Vojnu bolnicu/ i tom posjetom razriješio krizu dostave humanitarne pomoći, kao što je zaustavio akciju eventualnih zračnih udara na položaje bosanskih Srba.
• Odlukom Predsjedništva uvedena radna obaveza.
• Zavijorila se plava UN zastava nad pistom Sarajevskog aerodroma, tri minuta prije početka sjednice Savjeta bezbjednosti UN, netom prije isteka ultimatuma datog bosanskim Srbima. Stigli su prvi avioni sa humanitarnom pomoći za građane Sarajeva.
• Sve veze sa svijetom su u prekidu.
• Njujork, 30. juni 1992. Savjet bezbjednosti usvojio Rezoluciju 761, kojom ovlašćuje sekretara UNPROFOR-a da ostvari sigurnost i funkcioniranje sarajevskog aerodroma. Članom 2 te Rezolucije Savjet bezbjednosti poziva sve strane da se održi apsolutni i bezuslovni prekid vatre.

Medicinska zaštita

Medicinska zaštita: glavna karakteristika je veoma prijateljsko osoblje, što nije bio slučaj prije rata. Vrlo je efikasna. Osim bolnice i hitne pomoći, brzo ćete čuti o svim improvizovanim ambulantama. Porodilište je granatirano i van upotrebe, pa se bebe rađaju u običnoj bolnici. Kada idete kod zubara, morate ponijeti bocu vode i rukavice koje će on koristiti za vrijeme pregleda.
Apoteke rade, ali lijekovi većinom nedostaju. Ponesite vaše vitamine. Ako je hitno – raspitajte se gdje se nalaze La Benevolencija i Caritas.

BOLNICE

U proljeće 1992. Dom zdravlja u Starom gradu bio je granatiran. U maju 1992. Državna bolnica je intenzivno gađana, na nju je tokom opsade palo oko 200 granata. Žrtve su bili pacijenti. Klinika “Koševo” doživjela je istu sudbinu. Operacione sale i intenzivna njega, takođe su gađani. Bolnice su, uglavnom, gađane pancirnim granatama koje su prolazile kroz nekoliko soba. Bolesnici su premještani, a hirurzi su često operisali bez struje ili vode, koristeći svijeće i petolitarske kanistere vode. Bolnica je dnevno primala stotine građana.

VIDEO NA TEMU
ANKETE
ANKETA
MAPA OPSADE SARAJEVA