SABOTAŽA U POŠTI // 05. 1992.
DRAGAN VIKIĆ // KOMANDANT SPECIJALNE JEDINICE MUP-A
GOVORNA ISTORIJA - INTERVJU
GOVORNA ISTORIJA - TRANSKRIPT

Maj 1992

Dragan Vikić
Komandant Specijalne jedinice MUP-a
SABOTAŽA U POŠTI

‘Sabotažu Pošte su uradili kako vojska, tako i pristalice SDS-a. Znači, oni koji su bili u uniformi, koji su ušli, a to su pojedini momci koji su bili u zaštitnom puku kod pukovnika Šuputa, a vjerovatno, ja opet kažem da neke segmente iz svega toga nisam izučavao, jer nije se doticalo sa mojim poslom. Ti podaci vjerovatno bolje stoje i bolje su obrađeni u bivšem Centru službi bezbjednosti Sarajevo, danas Kantonalnom ministarstvu. Ali su ljudi koji su bili na položajima gore, jer svi njihovi, kompletno njihovo ljudstvo koje je u stranci SDS-a bilo, koji su se nalazili na određenim da kažem funkcijama pa do onih najnižih su u to vrijeme imali zadaću. I oni su je morali odraditi. I tu zadaću su odradili, kako vojnici koje sam već kazao, čiji su i koji su bili, tako i ljudi srpske nacionalnosti koji su bili pobornici SDS-a i koji su po njihovom nalogu taj posao odradili.’

FOTOGRAFIJE NA TEMU
TEKST NA TEMU

MAJ 1992


• Na mirovnoj konferenciji u Lisabonu, predsjednik Predsjedništva, Alija Izetbegović, prihvata razgovor o teritorijalnom razgraničenju. Predsjedavajući EZ, Jose Cutilliero, iznosi koncept tri konstitutivne zajednice BiH, nudeći na uvid mape koje su izradili eksperti EZ.
• U Sarajevu je 17.000 izbjeglica koje se sele iz jednog dijela grada u drugi. Oni su ili protjerani iz svojih domova, ili su im kuće i stanovi uništeni granatama.


• Sarajevo je pod opsadom. Zatvoren krug oko grada. Postavljeni su tenkovi, minobacači, snajperi, topovi.
• Prilikom povlačenja JNA iz zgrade Komande, na mostu Skenderija došlo do sukoba. Samoorganizovani branitelji grada napali konvoj JNA.
• Nakon povratka iz Lisabona, po slijetanju na Sarajevski aerodrom, JNA zarobljava predsjednika Predsjedništva, Aliju Izetbegovića, njegovu kćerku koja je u pratnji i lidera SDP-a, Zlatka Lagumdžiju. Oslobođeni su poslije dugih pregovora o razmjeni, uz asistenciju komandanta UN, Louisa Mackenziea.
• Juka Prazina, paravojni lider gradskih jedinica, postaje glavnokomandujući Specijalnih jedinica MUP-a BiH.


• Članovi Predsjedništva BiH, Stjepan Kljujić i Fikret Abdić, potpisali obustavu vatre uz sporazum o deblokadi kasarni JNA.
• U Starom Gradu, na ulazu u Sarajevo, postavljena stara drvena kapija.


• JNA smjenjuje Blagoja Adžića i razrješuje dužnosti glavnokomandujućeg oblasti Sarajevo, Milutina Kukanjca.
• Sarajevsko naselje Dobrinja u okruženju trupa SDS-a. Teroristi SDS-a postavili ultimatum braniocima Dobrinje. SDS postavili barikadu sa naoružanim vojnicima između naselja Dobrinja i Mojmilo.


• Unutar blokiranih kasarni JNA nastaju sukobi među pojedinim vojnicima.
• Iz kasarni pucaju na vozila i prolaznike. Kasarna postaje smrtonosna tačka.


• Vojska JNA odlazi i razara sve oko sebe.
• Vode se borbe oko kasarni JNA.
• Prekinuto emitovanje nezavisnog informativnog programa “Yutel”.


• Prilikom granatiranja glavne zgrade Pošte sa okolnih brda, na koja su se smjestile srpske paramilitarne grupe, izgorjelo 40.000 telefonskih linija. Minirana rezervna telefonska centrala na Obali. Sabotažu su izveli niški specijalci.
• Vode se ulične borbe u različitim gradskim zonama.


• Fabrika duhana u Sarajevu izgorjela poslije gađanja zapaljivim granatama.
• Vođena gradska bitka u Pofalićima, između srpskih jedinica i odbrane grada. Branitelji su oslobodili ovo naselje.
• Glavni štab mirovnih trupa UN napustio Sarajevo.


• Predsjedništvo BiH kao krajnji rok za povlačenje JNA postavilo l9. maj.
• Na Ilidži, prilikom odlaska konvoja iz grada, SDS trupe zaustavile 5.000 žena i djece.


• Dogovor o konfederaciji Bosne i Hrvatske odjeknuo kao bomba.
• Predsjedništvo BiH proglasilo vojsku JNA okupacionom silom.
• BiH postala članica UN.


• Poslije dugih pregovora, oslobođen konvoj žena i djece zaustavljen na Ilidži.
• SDS trupe prisilno iselile pacijente iz bolnice Jagomir. 113 mentalnih bolesnika luta gradom.
• Sarajevski pisac Abdulah Sidran, inače strastveni šahista, traži donaciju od 50.000 DM. za učešće bh šahista na Šahovskoj olimpijadi u Manili.


• U napadu na grad, ciljano zapaljen veliki olimpijski kompleks “Zetra”.


• MUP podnio krivične prijave protiv članova SDS-a, a bivših članova Predsjedništva BiH, Biljane Plavšić, Nikole Koljevića i Momčila Krajišnika.
• Sefer Halilović imenovan za komandanta TO BiH.
• SDS trupe pokušale proboj u grad, iz pravca Vraca.
• Lisabon, 24. maj 1992: Donesena Rezolucija, poslije nove runde pregovora.


• Portugalski ambasador, Jose Cutilliero, otpočeo novu rundu pregovora. Hrvatsku delegaciju iz BiH predvodi Mate Boban. Radovan Karadžić predstavlja srpski narod. Predstavnike muslimanskog naroda i delegaciju BiH predvodi Haris Silajdžić.


• JNA napustila kasarnu “Viktor Bubanj”.
• Izvještaj iz Botaničke bašte: specijalni primjerci ugroženi usljed neprestanog bombardovanja.
• Udruženje pčelara BiH šalje u svijet istinu o događajima u gradu.


• Teški artiljerijski napad agresora na Porodilište.
• Granatiranje centra grada. Masakr nad civilima u redu za hljeb.
• Predsjedništvo BiH ne odobrava odlazak konvoja iz grada zbog mogućih ucjena agresora.


• Jedinice JNA se iseljavaju iz gradske kasarne “Jusuf Džonlić”.
• Artiljerijski napad na grad. Grad gori. Napad na zgradu “Oslobođenja”.
• Rušenje i paljenje grada uslovljava prekid mirovne konferencije u Lisabonu.
• JNA napustila vojni poligon Pazarić.
• Njujork, 30. maj 1992. Savjet bezbjednosti UN usvojio Rezoluciju 757, o uvođenju sankcija protiv Srbije i Crne Gore u kojoj se kaže:
- da se zaustavi uvoz svih proizvoda i dobara iz Srbije i Crne Gore;
- da se obustavi izvoz svih dobara i proizvoda u Srbiju i Crnu Goru;
- da se uskrate svi finansijski izvori, uključujući i srpsku i jugoslovensku imovinu u stranim zemljama;
- da se uvede zabrana letova i prelijetanja teritorija stranih zemalja, svim avionima koji lete za Srbiju i Crnu Goru ili sa teritorija tih republika u druge zemlje, osim ako je riječ o posebnim, unaprijed odobrenim letovima, sa humanitarnim potrepštinama;
- da se uvede zabrana servisiranja aviona registrovanih u Srbiji i Crnoj Gori ili koji rade za njihove potrebe, kao i isporuka rezervnih dijelova za takve letjelice, usluge osiguranja ili naplate po tim osnovama;
- reduciranje osoblja diplomatskih misija i konzularnih predstavništava Srbije i Crne Gore, u svim zemljama svijeta;
- zabrana učešća u sportskim događajima, licima ili grupama koje predstavljaju Saveznu Republiku Jugoslaviju, odnosno Srbiju i Crnu Goru;
- suspendovanje naučne i tehničke saradnje, kulturnih veza i posjeta sa licima ili grupama, koje su podržavane ili koje predstavljaju Saveznu Republiku Jugoslaviju, odnosno Srbiju i Crnu Goru...


Praktične informacije

Zgrada Glavne Pošte zapaljena je u noći između 2. i 3. maja 1992. Izgorjeli su brojevi 50.000 pretplatnika, svi koji počinju s brojem 2, 3 i 51. Kasnije su isključeni i drugi brojevi, iz sigurnosnih razloga. Od kraja jula 1992. Sarajevo je bilo potpuno odsječeno od svijeta.
Krajem novembra, nezaposleni bivši poštari pojavili su se ispred kuća, noseći stare telefonske račune i najavljujući podjelu pisama koji će možda doći preko humanitarnih organizacija.

POŠTA

Austrougarska građevina, smještena na obali rijeke, uništena je u noći 2. maja 1992. godine. Teroristi su postavili dinamit unutar zgrade. Poslije eksplozije počelo je granatiranje zapaljivim granatama, dok zgrada nije izgorjela. Vreće s posljednjim pismima Sarajlija za one van grada takođe su izgorjele. Govornice su izgorjele tokom granatiranja. Posljedice rušenja Glavne Pošte i nestanak struje, uzrok su, po opštinskim podacima iz aprila 1993., što je od 130.000 telefonskih linija ostalo u funkciji samo 2.000. Telefonske linije između Sarajeva i svijeta bile su u prekidu tokom cijele opsade. Tokom opsade, komunikacija sa svijetom obavljala se putem radio-amatera i nekoliko satelitskih telefona. Veze s rođacima, prijateljima, poslovnim partnerima, uspostavljale su se preko stranaca koji su donosili i odnosili poruke, koje su često dostizale veličinu knjige. U februaru 1996. godine, izložba skulptura postavljena je u izgorjeloj zgradi Pošte.

VIDEO NA TEMU
ANKETE
ANKETA
MAPA OPSADE SARAJEVA